Podatek Belki zapłacony w Polsce. Czy HMRC nadal może pytać o odsetki z Twojego konta?

„Przecież bank pobrał już podatek. Wszystko zostało rozliczone.”

To jedna z najczęstszych odpowiedzi, jakie słyszę podczas konsultacji z osobami mieszkającymi w Wielkiej Brytanii, które nadal posiadają konto bankowe w Polsce. Dla większości z nich sprawa wydaje się oczywista – bank naliczył odsetki, automatycznie potrącił 19% podatku i przekazał go do polskiego urzędu skarbowego. Skoro podatek został pobrany u źródła, trudno się dziwić, że wiele osób uznaje ten temat za definitywnie zamknięty.

Takie przekonanie jest zrozumiałe, ponieważ właśnie w ten sposób został zaprojektowany polski system opodatkowania odsetek. Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy właściciel rachunku jest rezydentem podatkowym Wielkiej Brytanii. Wówczas ten sam dochód jest oceniany nie tylko według polskich przepisów, ale również przez pryzmat brytyjskiego systemu podatkowego.

Jak działa podatek Belki w Polsce?

Odsetki od lokat bankowych, kont oszczędnościowych czy części innych produktów finansowych są w Polsce objęte zryczałtowanym podatkiem dochodowym, potocznie nazywanym podatkiem Belki. Podatnik nie musi samodzielnie obliczać wysokości zobowiązania ani składać dodatkowych deklaracji. Wszystkie czynności wykonuje bank.

Po naliczeniu odsetek bank automatycznie potrąca należny podatek i odprowadza go do urzędu skarbowego. Właściciel rachunku otrzymuje już kwotę pomniejszoną o podatek, a całe rozliczenie odbywa się bez jego udziału. Dla osób mieszkających wyłącznie w Polsce oznacza to, że dochód został prawidłowo rozliczony i nie wymaga dalszych działań.

Takie rozwiązanie ma przede wszystkim uprościć obowiązki podatników. Nie ma konieczności wypełniania formularzy, prowadzenia dodatkowych wyliczeń ani wykazywania tych odsetek w rocznym zeznaniu podatkowym. Z perspektywy polskich przepisów cały proces kończy się w momencie pobrania podatku przez bank.

Dlaczego miejsce prowadzenia konta nie jest najważniejsze?

Osoby mieszkające w Wielkiej Brytanii często wychodzą z założenia, że skoro konto znajduje się w Polsce, to również wszystkie obowiązki podatkowe pozostają wyłącznie w Polsce. Takie myślenie wydaje się intuicyjne, ponieważ rachunek prowadzony jest przez polski bank, a odsetki powstają zgodnie z polskimi przepisami.

Brytyjski system podatkowy opiera się jednak na innym założeniu. Dla HMRC kluczowe znaczenie ma przede wszystkim rezydentura podatkowa podatnika, a nie lokalizacja rachunku bankowego. Jeżeli dana osoba jest rezydentem podatkowym Wielkiej Brytanii, brytyjskie przepisy mogą obejmować również dochody osiągane poza UK.

Oznacza to, że odsetki naliczone przez polski bank nie są oceniane wyłącznie przez pryzmat miejsca, w którym znajduje się konto. Z perspektywy HMRC stanowią one jeden z elementów dochodów osiąganych przez osobę będącą brytyjskim rezydentem podatkowym.

Czy pobranie podatku w Polsce kończy sprawę?

To właśnie w tym miejscu spotykają się dwa różne systemy podatkowe. W Polsce bank pobiera podatek automatycznie i dla większości podatników oznacza to zakończenie całego procesu. Brytyjskie przepisy patrzą natomiast na ten sam dochód przez pryzmat obowiązków osoby będącej rezydentem podatkowym Wielkiej Brytanii.

Nie oznacza to automatycznie, że ten sam dochód zostanie opodatkowany dwa razy. Rolą umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest właśnie określenie zasad, według których oba państwa dzielą między sobą prawo do opodatkowania poszczególnych dochodów. Sam fakt pobrania podatku przez polski bank nie odpowiada jednak jeszcze na pytanie, czy dochód został prawidłowo oceniony również według brytyjskich przepisów.

Z tego względu warto spojrzeć na odsetki z polskiego konta szerzej niż wyłącznie przez pryzmat informacji widocznej na wyciągu bankowym. To, że bank wykonał swoje obowiązki wynikające z polskich przepisów, nie oznacza jeszcze, że analiza kończy się również na gruncie prawa brytyjskiego.

Co mówi umowa między Polską a Wielką Brytanią?

W przypadku dochodów osiąganych w dwóch państwach istotne znaczenie mają postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Polską a Wielką Brytanią. Jej celem jest określenie, które państwo i w jakim zakresie może opodatkować określone rodzaje dochodów oraz w jaki sposób uniknąć podwójnego opodatkowania tego samego przychodu.

W odniesieniu do odsetek umowa przewiduje szczególne zasady, które różnią się od standardowej, krajowej stawki podatku pobieranego w Polsce, co znacza, że sposób opodatkowania odsetek wynikający z polskich przepisów nie zawsze pokrywa się z zasadami wynikającymi z umowy międzynarodowej.

To właśnie dlatego analiza takich dochodów nie powinna ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia, czy bank pobrał podatek. W przypadku osób mieszkających w Wielkiej Brytanii znaczenie mają również postanowienia umowy międzynarodowej oraz sposób rozliczenia dochodu zgodnie z brytyjskimi przepisami.

Dlaczego bank pobiera 19%, skoro umowa mówi o 5%?

To pytanie pojawia się bardzo często, zwłaszcza u osób, które po raz pierwszy analizują umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią. W art. 11 Konwencji można znaleźć zapis wskazujący, że podatek pobierany u źródła od odsetek nie powinien przekraczać 5% kwoty brutto odsetek, jeżeli spełnione są warunki przewidziane w umowie. Jednocześnie polskie banki standardowo pobierają 19% podatku zgodnie z przepisami krajowymi.

Nie oznacza to, że bank działa niezgodnie z przepisami. Instytucje finansowe stosują przede wszystkim polskie regulacje podatkowe, a zastosowanie postanowień umowy międzynarodowej zależy od konkretnych okoliczności oraz zasad wynikających z samej Konwencji. Z tego względu wysokość podatku pobranego przez bank nie zawsze odpowiada temu, jak ostatecznie powinien zostać oceniony dochód w relacjach między Polską a Wielką Brytanią.

Co to oznacza dla osoby mieszkającej w Wielkiej Brytanii?

Dla rezydenta podatkowego Wielkiej Brytanii odsetki z polskiego konta nie są wyłącznie dochodem ocenianym według polskich przepisów. HMRC analizuje je jako element światowych dochodów podatnika i to właśnie brytyjskie zasady decydują o tym, czy oraz w jaki sposób powinny zostać uwzględnione w rozliczeniu. Informacje dotyczące opodatkowania zagranicznych dochodów przez brytyjskich rezydentów można znaleźć w wytycznych HMRC dotyczących foreign income.

Nie oznacza to automatycznie konieczności zapłaty podatku po raz drugi. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zostały stworzone właśnie po to, aby ten sam dochód nie był opodatkowany podwójnie. Każda sytuacja wymaga jednak ustalenia, które państwo posiada prawo do opodatkowania danego dochodu oraz w jaki sposób uwzględnić podatek zapłacony za granicą zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dlaczego ten temat często pozostaje niezauważony?

Odsetki od kont oszczędnościowych rzadko należą do najwyższych pozycji w domowym budżecie, bo są to kwoty, które pojawiają się na rachunku automatycznie i nie wymagają żadnego działania. To sprawia, że właściciele kont bardzo często skupiają się wyłącznie na tym, że bank pobrał podatek, nie analizując już dalszych konsekwencji podatkowych.

W przypadku rozliczeń międzynarodowych znaczenie ma jednak nie tylko wysokość dochodu, ale również sposób jego kwalifikacji w obu państwach. Nawet stosunkowo niewielkie odsetki mogą podlegać zasadom wynikającym z brytyjskiej rezydentury podatkowej. Z tego względu warto spojrzeć na takie dochody szerzej niż wyłącznie przez pryzmat informacji widocznej na wyciągu bankowym.

Podatek Belki został skonstruowany tak, aby maksymalnie uprościć rozliczenie odsetek w Polsce. Dla osób będących wyłącznie polskimi rezydentami podatkowymi pobranie podatku przez bank zazwyczaj kończy cały proces. Sytuacja może wyglądać inaczej w przypadku osób mieszkających w Wielkiej Brytanii, ponieważ dochód z polskiego konta jest oceniany również z perspektywy brytyjskich przepisów oraz postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeżeli oprócz odsetek osiągasz także inne dochody z Polski, takie jak najem nieruchomości, sprzedaż mieszkania, dywidendy czy emerytura, analiza całej sytuacji podatkowej staje się jeszcze ważniejsza. W TaxOne pomagamy ustalić, jak prawidłowo rozliczyć dochody osiągane w Polsce i Wielkiej Brytanii oraz wyjaśniamy, jakie obowiązki wynikają z przepisów obowiązujących w obu krajach.

‍