Najczęstsze dochody które ściga HMRC

W części 4 omówiliśmy, jak czytać list z HMRC. W naszej serii otrzymał go ksiądz Piotr, mieszkający w UK i wynajmujący mieszkanie w Polsce. Teraz przyglądamy się również innym dochodom, zyskom oraz wpływom, o które urząd może pytać.

W tej historii wszystko zaczęło się od mieszkania w Polsce.

I właśnie najem nieruchomości za granicą jest jednym z najczęstszych powodów, dla których Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii dostają listy z HMRC.

Wynajem mieszkania w Polsce

Ktoś wyjechał do UK, zostawił mieszkanie w Polsce, wynajął je rodzinie, znajomym albo obcej osobie i przez lata zakładał, że skoro nieruchomość jest w Polsce, najemca jest w Polsce i pieniądze wpływają na polskie konto, to brytyjski urząd skarbowy nie ma z tym nic wspólnego.

W TaxOne widzimy ten schemat bardzo często. Klient nie próbuje budować skomplikowanej struktury podatkowej. Nie ukrywa pieniędzy na egzotycznych wyspach. Nie ma funduszu inwestycyjnego w raju podatkowym. Ma po prostu mieszkanie w Polsce, które wynajmuje, bo nie chce, żeby stało puste.

Problem zaczyna się wtedy, gdy osoba wynajmująca mieszkanie pozostawione w Polsce jest rezydentem podatkowym w UK, a dochód z najmu nie pojawia się w brytyjskim rozliczeniu podatkowym.

HMRC wyjaśnia, że osoba będąca rezydentem podatkowym w UK może być zobowiązana do zapłaty brytyjskiego podatku od zagranicznych dochodów, takich jak wynagrodzenie za pracę za granicą, dochody inwestycyjne, dywidendy, odsetki, dochód z najmu nieruchomości za granicą oraz emerytury z zagranicy. Urząd na swoich stronach dodaje też, że jeżeli foreign income podlega opodatkowaniu, zwykle zgłasza się je w Self Assessment tax return.

Analiza zależy również od roku podatkowego: za lata do 2024/25 w odpowiednich przypadkach trzeba sprawdzić zasady remittance basis, a od 2025/26 możliwość ulgi Foreign Income and Gains (FIG) dla kwalifikujących się nowych rezydentów, co do zasady w pierwszych czterech latach rezydencji po co najmniej dziesięciu kolejnych latach bez rezydencji podatkowej w UK. ‍

Wielu podatników myli dwie rzeczy: miejsce położenia nieruchomości i miejsce rezydencji podatkowej osoby, która otrzymuje dochód.

Ksiądz Piotr patrzył na mieszkanie z perspektywy prawa polskiego: nieruchomość jest w Polsce, czynsz jest w Polsce, koszty są w Polsce, więc sprawa podlega pod polski urząd. HMRC patrzy na to inaczej:

jeżeli podatnik mieszka w UK i jest tutaj rezydentem podatkowym, trzeba sprawdzić, czy dochód zagraniczny powinien zostać pokazany również w brytyjskim systemie podatkowym.

W przypadku najmu nieruchomości HMRC stworzyło Let Property Campaign dla landlordów, którzy mają zaległy podatek z wynajmu nieruchomości mieszkalnych w UK albo za granicą. Co istotne, HMRC pisze, że landlord mający undisclosed income powinien zgłosić niezapłacony podatek, a następnie, zgodnie z potwierdzeniem zgłoszenia, ma zwykle 90 dni na przygotowanie pełnego disclosure i zapłatę należnej kwoty lub wcześniejsze uzgodnienie sposobu płatności. [3] [4] [5]

Making Tax Digital dla landlordów

Osobną kwestią jest Making Tax Digital for Income Tax (MTD). Od 6 kwietnia 2026 r. obowiązek prowadzenia cyfrowej ewidencji i przesyłania kwartalnych aktualizacji obejmuje co do zasady osoby, których łączny qualifying income z samozatrudnienia i najmu przekroczył £50,000 w roku 2024/25, z uwzględnieniem warunków i zwolnień. Chodzi o przychód przed odliczeniem kosztów; u rezydentów UK do oceny mogą wchodzić także przychody z najmu zagranicznego. Nie jest to obowiązek wszystkich wynajmujących ani kwartalna zapłata podatku. MTD nie zastępuje też uporządkowania zaległości z wcześniejszych lat. ‍

W komunikacie z 19 czerwca 2025 roku James Murray MP, Exchequer Secretary to the Treasury, wymienił trzy priorytety dla HMRC: zmniejszenie tax gap, poprawę obsługi podatników oraz modernizację systemu podatkowego i celnego. Jak powiedział, w wolnym tłumaczeniu:

„Każdy funt podatku, który nie został pobrany, oznacza większy ciężar dla uczciwych podatników i pozbawia nasze usługi publiczne ważnego finansowania. W pierwszym roku urzędowania przedstawiliśmy plany pozyskania dodatkowych £7,5 miliarda dzięki najbardziej ambitnemu pakietowi działań w historii, którego celem jest zmniejszenie tax gap. Jesteśmy zdeterminowani, aby działać dalej i szybciej, tak aby każdy płacił swoją uczciwą część”.

To dobrze pokazuje, dlaczego osoby z nierozliczonymi dochodami zagranicznymi coraz częściej dostają listy z HMRC.

Urząd nie patrzy już na takie sprawy jak na wyjątek, ale jak na część szerszej strategii odzyskiwania podatków, które powinny trafić do systemu.

Sprzedaż nieruchomości w Polsce

Najem mieszkania to jednak tylko jeden z przykładów. Drugim częstym źródłem problemu jest sprzedaż nieruchomości w Polsce. Ktoś kupił mieszkanie wiele lat temu, wyjechał do Wielkiej Brytanii, później sprzedał nieruchomość w Polsce i założył, że skoro sprzedaż była u notariusza w Polsce, a polski urząd skarbowy mógł coś z tym zrobić, to w UK nie trzeba już niczego analizować.

HMRC wyjaśnia, że rezydent podatkowy UK płaci Capital Gains Tax przy disposal of overseas property, czyli przy zbyciu nieruchomości położonej za granicą, choć w określonych sytuacjach może pojawić się możliwość ulgi, jeżeli podatek został zapłacony w innym kraju.

Odsetki bankowe lub od kredytów frankowych

Trzecią grupą są odsetki bankowe, dywidendy i inwestycje. Dla wielu osób są to małe kwoty, więc nikt nie myśli o nich jak o dużym problemie. Ktoś ma konto w Polsce, na którym naliczyły się odsetki. Ktoś ma akcje, fundusz inwestycyjny, dywidendę albo inne niewielkie wpływy. I znowu pojawia się ten sam mechanizm: podatnik zakłada, że skoro pieniądze są w Polsce, to problem podatkowy też jest wyłącznie w Polsce.

HMRC patrzy na to szerzej, bo foreign investment income, w tym dywidendy i savings interest, może być częścią zagranicznego dochodu rezydenta podatkowego UK.

Opodatkowanie polskiej emerytury w UK

Czwarta grupa to zagraniczne emerytury. Ten temat szczególnie często dotyczy osób, które przez część życia pracowały w Polsce albo innym kraju, a później zamieszkały w Wielkiej Brytanii. Emerytura wpływa na konto za granicą, czasem jest już opodatkowana u źródła, czasem nie, czasem klient nawet nie traktuje jej jako dochodu do brytyjskiego rozliczenia.

A jednak HMRC wymienia pensions held overseas (emerytury zagraniczne) jako jeden z przykładów foreign income, który wymaga analizy w UK.

Dochody z pracy za granicą

Piąta grupa to dochody z pracy albo działalności poza UK.

To może być praca wykonana zdalnie dla polskiej firmy, zlecenia realizowane dla klientów w innym kraju, działalność gospodarcza formalnie prowadzona poza Wielką Brytanią albo dodatkowe wynagrodzenie wpływające na zagraniczne konto.

W takich sprawach trzeba sprawdzić nie tylko sam dochód, ale też rezydencję podatkową, miejsce wykonywania pracy, składki, umowy międzynarodowe i to, czy dochód został prawidłowo pokazany w brytyjskim systemie podatkowym.

Coraz częściej pojawia się też temat platform internetowych. Ktoś sprzedaje towary, świadczy usługi, wynajmuje nieruchomość albo wykonuje zlecenia przez platformę.

HMRC wyjaśnia, że digital platform operators w UK raportują do HMRC dane sprzedawców oraz ich dochody ze sprzedaży towarów i usług na platformie, choć samo raportowanie nie oznacza automatycznie, że podatek jest należny.

To ważne rozróżnienie, bo sama informacja z platformy może spowodować pytanie ze strony urzędu, ale dopiero analiza pokaże, czy był dochód do opodatkowania.

Kryptowaluty

Osobnym tematem są kryptowaluty (cryptoassets). Dla części osób crypto było czymś prywatnym, technologicznym, oderwanym od klasycznych podatków. HMRC podchodzi do tego inaczej i ma osobną ścieżkę dla osób, które chcą ujawnić niezapłacony podatek od dochodów albo zysków z cryptoassets, w tym exchange tokens, NFTs i utility tokens.

HMRC pisze też, że przed złożeniem disclosure trzeba zebrać informacje, ustalić liczbę transakcji, obliczyć zyski, dochód, odsetki i kary.

Do Tax Disclosure prowadzą też czasem przelewy, które same w sobie nie muszą być dochodem. To jest bardzo delikatny temat.

Przelew od rodziny, zwrot pożyczki, przesunięcie pieniędzy między własnymi kontami, sprzedaż prywatnej rzeczy albo środki otrzymane na konkretny cel nie zawsze oznaczają dochód do opodatkowania.

Problem polega na tym, że HMRC może zobaczyć fragment informacji i zapytać, czym te pieniądze były. Jeżeli podatnik nie ma dokumentów albo odpowiada zbyt ogólnie, sprawa może zacząć wyglądać gorzej, niż wyglądała w rzeczywistości.

W sprawie księdza Piotra HMRC mogło więc pytać o mieszkanie w Polsce, ale w innych sprawach punkt zaczepienia może być zupełnie inny. Dla jednej osoby będzie to sprzedaż domu po rodzicach. Dla drugiej emerytura z Polski. Dla trzeciej konto bankowe, na którym naliczyły się odsetki. Dla czwartej działalność online. Dla piątej crypto. Dla szóstej platforma sprzedażowa. Wspólny mianownik jest ten sam:

HMRC widzi albo podejrzewa dochód, którego nie widzi w brytyjskim rozliczeniu podatkowym.

Największym błędem jest założenie, że mała kwota zawsze oznacza mały problem.

Czasami rzeczywiście po analizie okaże się, że podatek jest niski albo żaden. Ale czasami mały dochód powtarzany przez wiele lat, dodany do innych dochodów podatnika, może stworzyć zaległość, odsetki i kary. Przy dochodach zagranicznych dochodzi jeszcze kwestia tego, za ile lat trzeba się cofnąć i czy HMRC uzna błąd za zwykłe nieporozumienie, niedbalstwo czy coś poważniejszego.

Dlatego Tax Disclosure zaczyna się nie od formularza, ale od pytania: co dokładnie było dochodem, za które lata i gdzie podatnik był wtedy rezydentem podatkowym? Dopiero później można przejść do obliczeń, ulg, podatku zapłaconego za granicą i odpowiedzi do HMRC.

Ksiądz Piotr myślał, że jego sprawa dotyczy tylko mieszkania w Polsce. W praktyce jego sprawa dotyczyła czegoś znacznie szerszego: obowiązku pokazania HMRC pełnego obrazu swoich dochodów jako rezydent podatkowy w UK. I właśnie z tego powodu osoby, które mają jakikolwiek dochód poza Wielką Brytanią, powinny przynajmniej sprawdzić, czy ten dochód powinien zostać uwzględniony w brytyjskim rozliczeniu podatkowym. Nie po to, żeby płacić podatek dwa razy, ale po to, żeby nie dowiedzieć się o problemie dopiero wtedy, gdy HMRC wyśle list.

Gdy wiadomo już, co trzeba sprawdzić, pojawia się pytanie o sposób działania. Przejdź do części 6: „Czy Tax Disclosure można zrobić samodzielnie?”, aby poznać kwestie, które warto ocenić przed przygotowaniem zgłoszenia.