Odsetki z Polski – jak je rozliczyć w Wielkiej Brytanii i co z podatkiem?

Większość Polaków, którzy zdecydowali się na wyjazd na stałe do Wielkiej Brytanii, wciąż zachowuje swoje konto bankowe w Polsce. Na tych rachunkach naliczają się odsetki, a bank automatycznie pobiera od nich 19% podatku, tzw. podatek Belki – w Polsce taki mechanizm zamyka temat, jednak dla rezydentów podatkowych Wielkiej Brytanii sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana.

Jak w Polsce działa “podatek Belki”?

Podatek od odsetek z lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy zysków giełdowych został skonstruowany w sposób maksymalnie uproszczony dla podatnika. Bank pełni rolę płatnika, co oznacza, że sam oblicza należny podatek, potrąca go przy wypłacie odsetek i odprowadza do urzędu skarbowego. Klient widzi już tylko kwotę netto i nie musi podejmować żadnych dodatkowych działań, nie składa deklaracji i nie analizuje szczegółów rozliczenia. Co ważne – nie obowiązuje kwota wolna od podatku i każdy zysk jest opodatkowany. Ten model sprawia, że dla zdecydowanej większości osób temat kończy się w momencie zaksięgowania środków na rachunku.

W polskich realiach założenie, że skoro podatek został pobrany automatycznie, to dochód został rozliczony definitywnie jest poprawne, ponieważ system został zaprojektowany właśnie w taki sposób. Problem pojawia się dopiero w momencie, gdy ten sam dochód zaczyna być oceniany przez inny system podatkowy, który działa według swojej własnej logiki.

Rezydentura podatkowa w UK przy polskim koncie bankowym

W Wielkiej Brytanii kluczowe znaczenie ma nie to, gdzie znajduje się konto bankowe, lecz gdzie znajduje się podatnik. Jeżeli dana osoba mieszka w UK i posiada tam rezydenturę podatkową, HMRC traktuje ją jako podmiot podlegający opodatkowaniu od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich uzyskania. Oznacza to, że odsetki z konta prowadzonego w Polsce nie są postrzegane jako odrębna, „zagraniczna” kategoria dochodu, lecz jako element globalnego przychodu tej osoby.

Zmienia to całkowicie sposób myślenia o takich dochodach. To, co w Polsce funkcjonuje jako zamknięty temat księgowy, w Wielkiej Brytanii staje się częścią rozliczenia podatkowego, które musi zostać ocenione w szerszym kontekście nie ma znaczenia, że środki znajdują się na polskim rachunku ani że podatek został już pobrany przez bank. Liczy się fakt osiągnięcia dochodu przez osobę będącą rezydentem UK.

Dlaczego 19% w Polsce nie zamyka sprawy

Kluczowe jest to, co wynika z umowy między Polską a Wielką Brytanią- zgodnie z jej zasadami podatek od odsetek pobierany w Polsce nie powinien przekraczać 5%, podczas gdy w praktyce bank pobiera standardowe 19%. To oznacza, że już na starcie pojawia się nadpłata.

W efekcie powstaje sytuacja, która z perspektywy podatnika jest szczególnie niekorzystna. Z jednej strony dochodzi do nadpłaty podatku w Polsce, wynikającej z zastosowania standardowej stawki zamiast tej przewidzianej w umowie międzynarodowej. Z drugiej strony dochód nie jest automatycznie wykazywany w Wielkiej Brytanii, ponieważ podatnik zakłada, że został już rozliczony.

To połączenie oznacza jednocześnie stratę finansową i ryzyko podatkowe. Nadpłacony podatek w Polsce nie pracuje na korzyść podatnika, a brak rozliczenia w UK może prowadzić do konieczności korekty, naliczenia odsetek, a w niektórych przypadkach również sankcji. Problem ten bardzo często pozostaje niewidoczny przez dłuższy czas, ponieważ dotyczy stosunkowo niewielkich kwot, które nie przyciągają uwagi na bieżąco.

Odsetki z polskiego konta mogą wydawać się marginalnym elementem finansów, ale w kontekście rezydencji podatkowej w Wielkiej Brytanii nabierają zupełnie innego znaczenia. To, co w jednym kraju działa automatycznie i bezobsługowo, w drugim wymaga świadomego ujęcia i analizy. W sprawach transgranicznych największym problemem rzadko jest brak zapłaty podatku, znacznie częściej jest nim przekonanie, że skoro coś zostało rozliczone w jednym systemie, to nie trzeba tego sprawdzać w drugim.

‍