Odsetki z Polski- jak je rozliczyć w Wielkiej Brytanii i co z podatkiem?
Większość Polaków, którzy zdecydowali się na wyjazd na stałe do Wielkiej Brytanii, wciąż zachowuje swoje konto bankowe w Polsce. Na tych rachunkach naliczają się odsetki, a bank automatycznie pobiera od nich 19% podatku, tzw. podatek Belki- w Polsce taki mechanizm zamyka temat, jednak dla rezydentów podatkowych Wielkiej Brytanii sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana.
Jak w Polsce działa “podatek Belki”?
Podatek od odsetek z lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy zysków giełdowych został skonstruowany w sposób maksymalnie uproszczony dla podatnika. Bank pełni rolę płatnika, co oznacza, że sam oblicza należny podatek, potrąca go przy wypłacie odsetek i odprowadza do urzędu skarbowego. Klient widzi już tylko kwotę netto i nie musi podejmować żadnych dodatkowych działań, nie składa deklaracji i nie analizuje szczegółów rozliczenia. Co ważne- nie obowiązuje kwota wolna od podatku i każdy zysk jest opodatkowany. Ten model sprawia, że dla zdecydowanej większości osób temat kończy się w momencie zaksięgowania środków na rachunku.
W polskich realiach założenie, że skoro podatek został pobrany automatycznie, to dochód został rozliczony definitywnie jest poprawne, ponieważ system został zaprojektowany właśnie w taki sposób. Problem pojawia się dopiero w momencie, gdy ten sam dochód zaczyna być oceniany przez inny system podatkowy, który działa według swojej własnej logiki.
Rezydentura podatkowa w UK przy polskim koncie bankowym
W Wielkiej Brytanii kluczowe znaczenie ma nie to, gdzie znajduje się konto bankowe, lecz gdzie znajduje się podatnik. Jeżeli dana osoba mieszka w UK i posiada tam rezydenturę podatkową, HMRC traktuje ją jako podmiot podlegający opodatkowaniu od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich uzyskania. Oznacza to, że odsetki z konta prowadzonego w Polsce nie są postrzegane jako odrębna, „zagraniczna” kategoria dochodu, lecz jako element globalnego przychodu tej osoby.
W praktyce zmienia to całkowicie sposób myślenia o takich dochodach. To, co w Polsce funkcjonuje jako zamknięty temat księgowy, w Wielkiej Brytanii staje się częścią rozliczenia podatkowego, które musi zostać ocenione w szerszym kontekście- nie ma znaczenia, że środki znajdują się na polskim rachunku ani że podatek został już pobrany przez bank. Liczy się fakt osiągnięcia dochodu przez osobę będącą rezydentem UK.
Dlaczego 19% w Polsce nie zamyka sprawy
Kluczowe jest to, co wynika z umowy między Polską a Wielką Brytanią- zgodnie z jej zasadami podatek od odsetek pobierany w Polsce nie powinien przekraczać 5%, podczas gdy w praktyce bank pobiera standardowe 19%. To oznacza, że już na starcie pojawia się nadpłata.
W efekcie powstaje sytuacja, która z perspektywy podatnika jest szczególnie niekorzystna. Z jednej strony dochodzi do nadpłaty podatku w Polsce, wynikającej z zastosowania standardowej stawki zamiast tej przewidzianej w umowie międzynarodowej. Z drugiej strony dochód nie jest automatycznie wykazywany w Wielkiej Brytanii, ponieważ podatnik zakłada, że został już rozliczony.
To połączenie oznacza jednocześnie stratę finansową i ryzyko podatkowe. Nadpłacony podatek w Polsce nie pracuje na korzyść podatnika, a brak rozliczenia w UK może prowadzić do konieczności korekty, naliczenia odsetek, a w niektórych przypadkach również sankcji. Problem ten bardzo często pozostaje niewidoczny przez dłuższy czas, ponieważ dotyczy stosunkowo niewielkich kwot, które nie przyciągają uwagi na bieżąco.
Odsetki z polskiego konta mogą wydawać się marginalnym elementem finansów, ale w kontekście rezydencji podatkowej w Wielkiej Brytanii nabierają zupełnie innego znaczenia. To, co w jednym kraju działa automatycznie i bezobsługowo, w drugim wymaga świadomego ujęcia i analizy. W sprawach transgranicznych największym problemem rzadko jest brak zapłaty podatku, znacznie częściej jest nim przekonanie, że skoro coś zostało rozliczone w jednym systemie, to nie trzeba tego sprawdzać w drugim.
