Tax disclosure in the UK. How one PIT from Poland revealed a chain of errors and a tax refund!

Marek pojawił się na konsultacji z jedną sprawą: rozliczeniem najmu mieszkania w Warszawie. Jako rezydent podatkowy Wielkiej Brytanii chciał tylko upewnić się, czy wszystko jest w porządku, skoro rozliczył się już w Polsce, zapłacił podatek ryczałtem i złożył PIT.

Z pozoru sprawa była prosta, aż do momentu, gdy spojrzeliśmy w dokumenty. Obok najmu były tam również: sprzedaż akcji, sprzedaż gruntów, wypłaty dywidend i naliczone odsetki. A wszystko to rozliczone wyłącznie w Polsce, bez zastosowania brytyjskich praw podatkowych, kursów HMRC i… bez uwzględnienia faktu, że Marek od kilku lat mieszka i pracuje w Londynie.

Rezydent Wielkiej Brytanii z polskimi PIT-ami rozliczonymi jakby nadal mieszkał w kraju

Marek od 2018 roku pracuje jako analityk w banku inwestycyjnym w Londynie. Posiada tu miejsce zamieszkania, centrum interesów życiowych i zawodowych, co oznacza, że zgodnie z brytyjskim prawem podatkowym jest rezydentem podatkowym UK.

Jako taki powinien rozliczać globalne dochody właśnie w Wielkiej Brytanii a nie w Polsce, gdzie powinien mieć jedynie tzw. ograniczony obowiązek podatkowy (np. z tytułu nieruchomości).

Tymczasem jego deklaracje w Polsce wyglądały tak, jakby był nadal rezydentem polskim. I właśnie na tym opierały się błędy.

Danina solidarnościowa

Danina solidarnościowa to dodatkowy podatek w Polsce w wysokości 4% od dochodów przekraczających 1 mln zł rocznie, obejmujący wybrane źródła przychodu (m.in. działalność gospodarczą, zyski kapitałowe czy dochody z zagranicy).

Właśnie ten dodatkowy podatek musiał zapłacić mój klient ze względu na błędy zrobione w jego rozliczeniu

Najpoważniejsze dotyczyły sprzedaży akcji polskich spółek otrzymanych w drodze darowizny. W Polsce koszt ich nabycia przyjęto jako 0 zł, a więc cały wpływ ze sprzedaży potraktowano jako dochód. 

Ale to nie wszystko. W rozliczeniach pominięto również przychody z dywidend i odsetek, które, choć opodatkowane w Polsce, nigdy nie zostały zgłoszone w UK. Tak samo sprzedaż gruntów inwestycyjnych, które Marek otrzymał od rodziny, a następnie częściowo sprzedał.

Łącznie mówimy o błędach w wykazaniu dochodów sięgających kilkuset tysięcy złotych, które nigdy nie powinny były zostać opodatkowane w Polsce, przynajmniej nie w taki sposób.

Rozliczenie sprzedaży akcje: trzy zasady, które zmieniają wszystko

Wielka Brytania ma własny, bardzo precyzyjny, sposób ustalania kosztu nabycia akcji i obliczania zysku kapitałowego. HMRC stosuje trzy reguły:

1. Same-day rule: najpierw oblicza się zysk z nabycia i sprzedaży akcji tego samego dnia
2. 30-day rule: potem z nabycia w ciągu 30 dni po sprzedaży.
3. Section 104 pool: pozostałe akcje trafiają do „puli”, gdzie liczy się średni koszt.

W przypadku Marka większość sprzedaży akcji została opodatkowana w Polsce, mimo że zgodnie z powyższymi zasadami w UK nie powstałby żaden zysk, a wręcz możliwe byłyby straty do rozliczenia w przyszłości.

Kursy walut - szczegół, który zmienia wynik

W Polsce przelicza się dochody wg kursu NBP na dzień poprzedzający zdarzenie. W Wielkiej Brytanii, wg oficjalnych tabel HMRC (rocznych lub miesięcznych), przyporządkowanych do konkretnego roku podatkowego (6 kwietnia - 5 kwietnia).

To oznacza, że dochód z najmu, sprzedaży akcji czy dywidend musi być przeliczony według uśrednionych miesięcznych kursów.

W efekcie to, co w Polsce wyglądało na zysk, w UK okazało się stratą.

Unikanie podwójnego opodatkowania - podatek płaci się tylko raz

Z pomocą przychodzi art. 22 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania Polska-UK, który mówi wprost: podatek od tego samego dochodu może być zapłacony tylko raz.

Ale jeśli jeden kraj (w tym przypadku Polska) pobrał go w nadmiarze, a drugi (UK) nie miał nawet szansy go skorygować, trzeba uporządkować to dwutorowo:

• zrobić pełne Tax Disclosure w UK,
• i wystąpić o zwrot nadpłaty w Polsce.

W przypadku Marka mówimy o potencjalnym zwrocie ponad miliona złotych.

Tax Disclosure - czyli jak przejąć kontrolę

W takiej sytuacji nie ma miejsca na niepewność. 

Jedyną słuszną drogą jest tax disclosure - czyli formalne, dobrowolne zgłoszenie zaległych dochodów przed HMRC.

Disclosure:

• chroni przed karami,
• daje czas na przygotowanie dokumentacji,
• pozwala uporządkować sprawę zgodnie z prawem, bez kontroli,
• i często kończy się symboliczną lub zerową karą.

W disclosure Marka znajdą się:

• dochody z najmu,
• sprzedaż gruntów,
• dywidendy i odsetki,
• sprzedaż akcji.

Każde z tych źródeł zostanie przypisane do odpowiedniego roku podatkowego i przeliczone wg kursu HMRC.

Plan działania - krok po kroku

Przygotowałem dla klienta jasny i uporządkowany plan działania. 

Najpierw zadbaliśmy o potwierdzenie jego statusu w Wielkiej Brytanii, występując do HMRC o certyfikat rezydencji podatkowej. 

Równolegle rozpocząłem proces tax disclosure, aby w pełni ujawnić wszystkie dochody z Polski w brytyjskim systemie i dzięki temu zamknąć temat zaległości w bezpieczny i przejrzysty sposób. W tym czasie kompletowaliśmy dokumenty - PIT-y i zestawienia maklerskie, jak również wyceny gruntów tak, by całość była udokumentowana zarówno dla HMRC, jak i polskiego urzędu. 

Po mojej stronie znalazło się obliczenie dochodów zgodnie z brytyjskimi zasadami, czyli z użyciem reguł same-day, 30-day i Section 104, a także przeliczenie wszystkiego według kursów HMRC. 

W Polsce z kolei uruchomiliśmy współpracę z kancelarią prawną naszego partnera, Roberta Brandta, która zajmie się korektami deklaracji i wnioskami o zwrot nadpłaty. 

Dzięki temu Marek nie tylko odzyska pieniądze z polskiego urzędu, ale przede wszystkim zyska spokój, a jego rozliczenia wreszcie będą kompletne i zgodne z prawem po obu stronach.

Problemy podatkowe - „Myślałem, że to tylko najem…”

W trakcie konsultacji Marek coraz częściej milknął. Widać było, że z każdą stroną bardziej rozumie, że jego rozliczenia były prowadzone od lat w złym kierunku.

Ale w tym momencie zaczęliśmy działać. A to, co wyglądało na porażkę, stało się początkiem procesu, który jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, zakończy się odzyskaniem ogromnej nadpłaty i pełnym uporządkowaniem rozliczeń międzynarodowych.

Co zrobić dziś - pierwsze kroki, które mogą uratować tysiące (a nawet miliony złotych)

Historia Marka pokazuje, że czasem wystarczy jedno błędnie wypełnione zeznanie podatkowe, by wpaść w spiralę niepotrzebnych kosztów.

On przyszedł z prostym pytaniem o wynajem mieszkania w Polsce, a wyszedł z planem na odzyskanie około 1,5 mln zł nadpłaconych podatków i pełnym tax disclosure w Wielkiej Brytanii.

Jeśli jesteś rezydentem podatkowym UK i masz jakiekolwiek dochody w Polsce z najmu, sprzedaży nieruchomości, akcji czy inwestycji to upewnij się, że są one rozliczane prawidłowo. 

Podwójne opodatkowanie nie musi oznaczać płacenia dwa razy. Umowa Polska-UK jasno określa zasady, a tax disclosure pozwala naprawić błędy, zanim zrobi to urząd skarbowy.

Dlatego moja rekomendacja jest prosta:

• wystąp o certyfikat rezydentury podatkowej z HMRC,
• zbierz swoje PIT-y i dokumenty z Polski,
• i nie czekaj, aż HMRC lub polski urząd sam wyciągnie wnioski.

Proaktywne działanie może oznaczać nie tylko odzyskanie pieniędzy, ale też spokój i pewność, że wszystko jest zgodne z prawem.

Historia Marka pokazuje, że nawet z największych błędów można wyjść zwycięsko - pod warunkiem, że nie zostawi się sprawy samej sobie.

Co możesz zrobić teraz?

Jeśli mieszkasz i pracujesz w Wielkiej Brytanii, a masz dochody z Polski zrób to, zanim HMRC sam się dowie:

• zdobądź certyfikat rezydencji,
• zbierz PIT-y i historię przychodów z PL,
• porozmawiaj z doradcą podatkowym, który zna oba systemy.

Bo czasem jeden PIT to dopiero początek.

FAQ: tax disclosure, podwójne opodatkowanie i rozliczanie akcji w UK

Podczas pracy nad sprawą Marka padło wiele pytań, które pojawiają się regularnie również u innych klientów. Zebrałem je tutaj w formie krótkiego przewodnika

Czy muszę płacić podatek w dwóch krajach jednocześnie?

Nie. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Wielką Brytanią jasno mówi, że ostatecznie podatek od tego samego dochodu jest płacony tylko raz. Jeśli zapłaciłeś w Polsce, w Wielkiej Brytanii możesz ten podatek odliczyć. Problem zaczyna się wtedy, gdy w Polsce pobrano go błędnie lub w nadmiernej wysokości tak jak w przypadku Marka.

Czym jest tax disclosure i dlaczego jest konieczne?

Tax disclosure to formalny proces dobrowolnego ujawnienia zaległych dochodów w Wielkiej Brytanii. Dzięki niemu podatnik unika ryzyka wysokich kar i ma kontrolę nad całą sytuacją. W przypadku Marka obejmie to wszystkie nierozliczone dochody z Polski, takie jak najem, sprzedaż gruntów, dywidendy, odsetki i akcje.

Jak HMRC liczy akcje i zyski kapitałowe?

W Wielkiej Brytanii obowiązują szczegółowe zasady: same-day rule, 30-day rule oraz Section 104 pool. This means that shares are not treated according to a simple "sale minus zero" scheme, as in Poland. Each transaction is assigned according to subsequent rules, and only the remaining ones go into a common pool where the average cost is calculated. This resulted in Marek having no real profit in the UK, yet paying tax on the entire sale in Poland.

Is it possible to reclaim tax from Poland?

Yes. In Marek's case, we will apply for a refund of an overpayment of approximately PLN 1.5 million. This requires amending tax declarations and strong legal support in Poland, but the legal basis is clear – taxes were collected in violation of international law!

What are the penalties for not declaring foreign income in the UK?

Depending on the circumstances, HMRC can impose a penalty ranging from a few percent to even 100% of the overdue tax. However, voluntary disclosure allows these to be reduced to a minimum, and often avoided entirely. This is why it's better to act proactively than to wait for an audit.

What tax reliefs in the UK can help reduce my tax?

The most important are the annual capital gains tax-free allowance, the ability to offset capital losses, dividend allowance, and personal allowance. For higher earners, it's also worth considering pension plan contributions, which can significantly reduce the effective tax burden.

What is the solidarity levy

The solidarity levy is a relatively new element of the Polish tax system, introduced in 2019 as an additional burden for the highest earners. Its rate is 4% and is calculated on the surplus above PLN 1,000,000 of annual income.

Importantly, not all income is included in the basis for this levy – the legislator specified particular sources, including:

• income taxed according to the tax scale (e.g., employment, civil law contracts, business activity under general rules),
• income from business activity taxed with a flat rate tax,
• capital gains (e.g., sale of shares, stakes),
• income from so-called controlled foreign companies (CFCs).

However, income from dividends or real estate sales, which are subject to other tax regimes, are not covered by the levy.

The solidarity levy is settled on a separate DSF-1 form and payable by April 30th of the year following the tax year, along with the PIT settlement.

Its introduction was officially termed 'solidarity-based,' as the funds support the Solidarity Fund, which is intended to assist people with disabilities. In practice, this means that high-income individuals pay not only standard PIT and contributions but also an additional 4% on the surplus above one million PLN.

For many tax residents of the United Kingdom who have only limited sources of income in Poland, it is crucial that the solidarity levy should not be assessed if their tax residency is in the UK. This is due to international agreements that specify where a given income should be settled and which country has the right to tax the taxpayer's global earnings.